Archiwum dla kategorii "skrzynie"

23
sty

ARKA

   Posted by: Konserwator Tags: ,

Arka (łac. arca ‚skrzynia’), termin używany w wielu

krajach na oznaczenie różnego rodzaju skrzyń i kufrów:

1. skrzynia wykonana z drewna z okuciami z brązu i żelaza w staroż. Rzymie; stała w atrium, przechowywano w niej m.in. ubrania i pieniądze.

2. w starożytności skrzynia-trumna dla biedaków zastępująca  sarkofag.

3. skrzynia drewniana bez dna i pokrywy, którą w starożytności posługiwano się przy budowie fundamentów pod wodą; górna część była wyższa od lustra wody i dlatego można byto skrzynię wypełnić kamieniami i zaprawą; ob.zw. kesonem.

4. szafa w bóżnicach do przechowywania rodałów, ustawiona przy ścianie naprzeciwko wejścia  (Aron ha-kodesz). aron ha-Berit, Aron ha-Brit

5. arka przymierza (hebr. aron ha-Berit, Aron ha--Brit); w Starym Testamencie określana również m.in. jako Arka Boga, Arka Świadectwa, Arka Jahwe- Zastępów, skrzynia, w której przechowywano Dziesięć przykazań danych Mojżeszowi przez Boga na górze Synaj, laskę Aarona i złote naczynie z manną; wg Biblii wykonać ją mieli na polecenie Mojżesza Bezalel (Besele el) i Ahaliab; zgodnie z biblijnym opisem wykonana z drewna akacjowego, obustronnie pozłacana, z dwoma drążkami do przenoszenia,u góry ze złotym fryzem z ornamentem geom.; zamykana szczerozłotą pokrywą zw. przebłagalnią (hebr. kapporef); na dwóch przeciwległych końcach znadowały się cherubiny, wykute ze złota, które swymi skrzydłami obejmowały a. p. Towarzyszyła Izraelitom m.in. w wędrówce do Ziemi Obiecanej; znajdowała się w świątyni Salomona w Jerozolimie (968-961 p.n.e.), w czasie najazdu wojsk babilońskich — prorok Jeremiasz miał ją ukryć na górze Nebo; od tej pory (587 p.n.e.) los arki przymierza nie jest znany; jest przedmiotem kultu religijnego Żydów.

.

.

.

.

.

.


źr. Izydor Grzeluk, Słownik terminologiczny mebli

25
lip

Skrzynia

   Posted by: Konserwator

Skrzynia – to pudło, paka lub pojemnik, przeważnie o pełnych bokach i formie najczęściej prostopadłościanu, z wiekiem lub bez; Skrzynia jest jednym z najstarszych mebli użytkowych, służącym do przechowywania odzieży, żywności, dokumentów, cennych przedmiotów itp., a także do siedzenia i spania; jest także prototypem wielu mebli o konstrukcji skrzyniowej (, takich między innymi jak komoda i szafa; formą pierwotną skrzyni z okresu przedhistorycznego był drążony pień (kadłub,koryto)


Stolarska forma skrzyni rozwinęła się w kręgu kultury śródziemnomorskiej; w staroż. Egipcie ( sarkofag),

w Grecji (m.in. różne skrzynki, kasetki, puszki, pudelka, cista) i w Rzymie powstało wiele odmian, które uzyskały rozwiniętą postać konstrukcyjną (zbijane z desek łączone na czopy na rogach ze słupkami, nieraz z szufladą itp.), z wiekiem płaskim, dwuspadowym lub zaokrąglonym; wyrabiane z drewna, metalu, kamienia, terakoty, czasem bogato zdobione rzeźbą, malowane i inkrustowane.

Skrzynia rozpowszechniła się w Europie od średniowiecza do XVIII w., a w meblarstwie ludowym do pocz. XX w.;

Skrzynie romańskie wykonywano głównie z dębu; były duże, masywne,ciężkie, o konstrukcji słupowej lub na podporach z grubych desek, także stojące bezpośrednio na podłodze; wzmacniane były i łączone żelaznymi listwami i zawiasami, zamkami i antabami, płaskorzeźbione, często przykrywane dwuspadowym wiekiem; ciężar i wygląd skrzyń zmienił się wraz z wprowadzeniem na pocz. XV w. konstrukcji ramowej.

Skrzynie gotyckie uzyskały lekką formę, bogatą dekorację rzeźbiarską lub malarską, ażurowe okucia i grawerunek; wykształciło się wiele odmian w różnych krajach; rozpowszechniły się skrzynie typu włoskiego, (cassone, cassapanca) znane również w Polsce, w renesansie stając się często prawdziwymi dziełami sztuki -dekorowane motywami arch., płaskorzeźbą, intarsją,inkrustacją, dekor. układem okuć i polichromią,często wykonywaną przez wybitnych artystów; niekiedy skrzynie obijano skórą lub kurdybanem; w XVII i XVIII w. znane byty w Polsce skrzynie z wytwórni m.in. gdańskich, kieleckich, kolbuszowskiej i nalibockiej; w tym czasie rozpowszechniły się także małe formy- szkatuły, puzdra, sepety, kasety itp., służące do przechowywania kosztownych przedmiotów, bogato dekorowane szlachetnymi materiałami (złotem, srebrem, szylkretem, kością słoniową itp);

Równocześnie rozwija się skrzynia zwana kufrem przeznaczona głównie do podróży;

Najbardziej skrzynie rozpowszechniła się na wsi w XIX w.; powstało tu wiele oryginalnych typów dekorowanych bogato przeważnie malowanymi wzorami kwiatowymi;

Skrzynia, jako duży mebel,w kolejnych latach wyparta została przez komodę.

źr. Izydor Grzeluk, Słownik terminologiczny mebli

11
mar

Sąsiek

   Posted by: Konserwator

Sąsiek, samsiek (staropol.), skrzynia na
ziarno i mąkę gł. w Polsce płd.-wsch.; charakterystyczna

Sąsiek

Sąsiek

konstrukcja eur. meblarstwa lud.: cztery
słupki, połączone u dołu i góry szerokimi listwami
tworzącymi ramy, a pola (płyciny) wypełnione są
pionowo ustawionymi deskami; podobnie wykonane
jest wieko wewnątrz z przegrodami; całość
wykonana techniką ciesielską; odmiana s. zdobiona,
o mniejszych wymiarach, służy do przechowywania
odzieży, przędzy, runa itp., na strychach,
w komorach i stodołach.

Sąsiek ozdobny

Sąsiek ozdobny

Antyki, które nie pełnią już swoich funkcji przeznaczenia, są wspaniałymi ozdobnikami w naszych dzisiejszych mieszkaniach.