Archiwum dla kategorii "style"

8
kwi

„Rydlówka”

   Posted by: Konserwator Tags:

Dworek „Rydlówka”

Jest jedną z najcenniejszych pamiątek epoki Młodej Polski. Dworek został wzniesiony w 1894r. przez malarza i poetę Włodzimierza Tetmajera (1861-1923) ożenionego z Anną Mikołajczykówną, córką włościanina z Bronowic. To tutaj 20 listopada 1900r. odbyło się słynne wesele Lucjana Rydla z Jadwigą siostrą Anny, opisane przez Stanisława Wyspiańskiego. W 1908r. budowla ostatecznie stała się własnością rodziny Rydlów. Jej przebudowa, wg projektu Filipa Pokutyńskigo, została zakończona w 1912r. W 1969r. Helena, córka Lucjana spisała umowę z PTTK o utworzeniu w dworku Regionalnego Muzeum Młodej Polski „Rydlówka”, w którym odnajdziemy eksponaty z pamiętnego wesela, zdjęcia, stroje, obrazy, meble, itp.

Rydlówka

Rydlówka

Rydlowka_wnetrze

Rydlowka_wnetrze

7
kwi

Styl zakopiański -c.d.

   Posted by: Konserwator

Styl zakopiański – styl narodowy

- podhalański styl, kierunek w polskiej
architekturze i sztuce stosowanej powstały w Zakopanem
w k. XIX i na pocz. XX w.; rozwinął się
w związku z ogólnoeuropejskimi poszukiwaniami stylów narodowych
i jako opozycja przeciw eklektyzmowi; głównym
inicjatorem, twórcą teorii i projektów budownictwa
i mebli był Stanisław Witkiewicz, malarz, teoretyk sztuki
i architekt; wraz z wieloma zwolennikami uważał,
że czerpiąc wzory ze sztuki podhalańskiej (która
była niegdyś rozpowszechniona na terenie całej
Polski), można będzie stworzyć nowoczesną, ogólnonarodową
sztukę, czyli „styl polski”.

Biorąc za wzór budownictwo góralskie, Witkiewicz zaprojektował(od 1892 r) w Zakopanem i innych miejscach w Polsce,
szereg budynków, głównie tzw. willi, jak np. „Koliba” (1892 r.)

Willa Koliba

Willa Koliba

, „Pod Jedlami” (1897 r.)

willa pod jedlami

willa pod jedlami

, kaplica w Jaszczurówce (1907 r.) i Muzeum Tatrzańskie (1913 r.), uważane za ostatnią budowlę w tym stylu; z architektury góralskiej zaczerpnął Witkiewicz zarówno pewne rozwiązania konstrukcyjne (np. obramienia okien, balustrady balkonowe, szalunek, kamienne podmurówki,
stożkowe dachy, werandy, ganki, trójkątne szczyty, krycie gontem), jak i zdobnictwo (drobne koronkowo wycinane listwy, śparogi, pazdury, żabce, parzenice, gwiazdy); gł. zaletą budownictwa zakopiańskiego jest prostota, celowość poszczególnych
elementów oraz przystosowanie do naturalnego krajobrazu.

Kaplica na Jaszczurowce

Kaplica na Jaszczurowce

Podobne motywy jak w architekturze zastosował Witkiewicz także w meblach; pierwszy ich garnitur zaprojektował w 1886 r. (stół, krzesła, półka i biblioteka); wykonali je byli uczniowie szkoły zakopiańskiej L. K. Sieczka i J. Krzeptowski; dalsze projekty mebli Witkiewicza przeznaczone byty dla Baranowskich, Pawlikowskich i dworku Sienkiewicza w Oblęgorku; często wykonawcy góralscy otrzymywali tylko ogólny szkic mebla, a cały wystrój dekor. nadawali sami; szereg znanych i bogatych
osób zamawiało meble bezpośrednio u górali; ciekawym przyczynkiem z. s. w meblarstwie są wykonane w 1901 r. przez warszawską fabrykę instrumentów muzycznych Jana Kerntopfa i Syna — dwa pianina w tym stylu, zaprojektowane przez Witkiewicza i E. Kovatsa, bogato dekorowane rzeźbą; wyróżniają się także meble projektu architekta S. Barabasza, który w latach 1902-1922 był dyrektorem Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem, oraz meble Brzegi i Gosienieckiego, którzy w 1902 r., otrzymali nagrody za meble w stylu  zakopiańskim  do pokoju jadalnego; do popularnych mebli w tym stylu zaliczają
się także zegary szafkowe.

3Poza architekturą i meblami  styl  zakopiański objął także inne dziedziny rzemiosła, np. witraże, hafty, tkaniny, przedmioty codziennego użytku, biżuterię, ceramikę itp.; do rozpropagowania  stylu  zakopiańskiego przyczyniły się także m.in. — wystawa budowlana we Lwowie (1892 r.), na której pokazano plany „Koliby”, model chaty zakopiańskiej i dzieło Wł. Matlakowskiego Budownictwo ludowe na Podhalu; w dalszej percepcji tego stylu gł. propagandę stanowiły wzniesione budynki, wykonane meble oraz powstałe w 1888 r. Muzeum Tatrzańskie (m.in. dzięki zbiorom1
M. Dembowskiej, gromadzonym od 1886 r.); dalszą inspirację stanowiło dzieło Matlakowskiego pt. Zdobienie i sprzęt ludu polskiego na Podhalu (1901) oraz Witkiewicza 2 zeszyty Stylu zakopiańskiego (Pokój jadalny 1904) i Ciesielstwo. Dom
(1911); w Stylu zakopiańskim Witkiewicz pisał: „Zasadniczą cechą stylu zakopiańskiego jest konstrukcyjność,
jest jawność więźby i dążność do jej podkreślenia za pomocą ornamentyki”; propaganda i reklama przyczyniły się do szybkiego rozpowszechnienia się budownictwa i mebli, przede wszystkim na Podhalu, ale również w całej Polsce; Witkiewicz musiał walczyć z wieloma przeciwnościami i oponentami tego stylu oraz z ludźmi, którzy chcieli przypisać sobie zasługi wynalezienia „sposobu zakopiańskiego”; zaliczał się do nich przede wszystkim E. Kovats, który był przez pewien czas
dyrektorem szkoły zakopiańskiej; Witkiewicz chciał uczynić z stylu zakopiańskiego  styl narodowy łączący wszystkie
zabory i jednoczący społeczeństwo; sztukę stosowaną uważał za dziedzinę najlepiej się do tego nadającą; widział ogromną rolę rzemiosła i przemysłu artyst. w podnoszeniu kultury i zamożności społeczeństwa; niestety brak środków na rozwijanie tej
idei, krytyka stylu oraz śmierć Witkiewicza, nie pozwoliły na jeszcze silniejsze wylansowanie stylu  zakopiańskiego
w Polsce i za granicą; szczytowy rozwój stylu  zakopiańskiego przypadł ok. 1910 r.; stylu  zakopiańskiego poza Podhalem przyjął się w wielu miejscach w Polsce, np. w Nałęczowie, Kazimierzu Dolnym, okolicach podwarszawskich i na dawnych kresach pol., gł. na wileńszczyźnie; budowano w tym stylu najczęściej wille, kościoły, sanatoria, domy lud., chaty, dwory itp.;2

Wśród mebli w stylu  zakopiańskim są  zwykle stoły, krzesła, zydle, kołyski itp.; jeszcze w 20-leciu międzywoj. w różnych miejscach w Polsce działali artyści i rzemieślnicy wykonujący różne przedmioty w tym stylu, np. w Warszawie produkowano
meble i kapliczki , a biura projektowe W. Jabłońskiego i A. Porczyńskiego oferowały projekty domów i różnych przedmiotów.

Styl  zakopiański nie byt tylko zjawiskiem lokalnym czy regionalnym, nie mającym większego znaczenia,  jak to przedstawiają jego przeciwnicy; było to zjawisko trwałe i wartościowe, którego echo trwa do dziś.

Styl Wikingów – styl narodowy

Styl Wikingów

styl smoków„, dragestilen, potoczna
nazwa tendencji w meblarstwie skandynawskimDragestil
ok. 1870 r., kiedy nastąpiło zainteresowanie
motywami sztuki Wikingów (VIII—XII w.); sięgano po
ornamenty zachowane głównie w średniowiecznych kościołach;
meble takie projektował m.in. G. Munthe z Norwegii,
gdzie ten nurt przejawił się najsilniej; do częstych
motywów należały smocze głowy; powstanie stylu Wikingów
związane było z poszukiwaniem stylu narodowego.

Dragestil styl Wikingów

Dragestil styl Wikingów

Dragestil styl Wikingów

Styl Wikingów