A

Intarsja

   Posted by: Konserwator   in Słownik

Intarsja

– synonim markieterii, wykładanie, dekoracja ornament, przedmiotów drewn. uzyskana przez zastosowanie różnobarwnego drewna lub innych materiałów (metali, kości, szylkretu, masy perłowej, kamieni półszlachetnych itp.); wł. intarsio, tarsia, hiszp. taracea (granos de trigo), franc. marqueterie, ros. nabornoje dierewo, staropol. nasadzanie; terminy te występują w literaturze na określenie płaszczyzny (zawsze drewn.) zdobionej wykładaniem, w ogólniejszym znaczeniu inkrustowanej (inkrustacja, mozaika); najczęściej przez i. rozumie się technikę zdobn. polegającą na wykładaniu powierzchni przedmiotów drewn. innymi gatunkami drewna (często podbarwianymi, bejcowanymi, podpalanymi) określaną we Włoszech odrębnym terminem – rimesso. Powierzchnie intarsjowane uzyskać można różnymi metodami: l) technika najdawniej stosowana – pokrywanie powierzchni przedmiotów okładziną z niezbyt dużych kawałków (płytek, pasków) okleiny z różnych gatunków drewna; 2) wycinanie dekoracji z arkuszy okleiny piłką i przyklejanie jej na powierzchni przedmiotu, technika znana we Włoszech od XVI w., udoskonalona w XVII w. I. znano w starożytności, w kręgu kultury śródziemnomorskiej, uprawiano ją w krajach Bliskiego Wschodu, skąd naśladować ją zaczęto w Europie, najpierw we Włoszech w postaci dekoracji o motywach geom. (certosina), następnie w Hiszpanii (taracea); rozkwit przypada na okres renesansu (szczególnie we Włoszech i Niemczech), kiedy rozpowszechniają się intarsjowane sceny przedstawiające (krajobrazy, wnętrza arch., obrazy hist., martwe natury itp); na odrębnej zasadzie komponowania powierzchni rozwijała się i. w okresie baroku w różnych krajach, m.in. ważnymi ośr. były: Holandia i Anglia, we Francji czołowym ebenistą stosującym udoskonaloną techn. i. był A. Ch. Boulle; w XVIII w. i. odgrywała zasadniczą rolę w zdobnictwie luksusowych mebli franc. i ang. (upowszechniać się zaczął wówczas termin franc. na jej określenie); sławne m.in. były we Francji znakomite markieterie J. F. Oebena, J. H. Riesenera, intarsjowane meble i boazerie nadreńskich warsztatów A. i D. Roentgenów, ang. we wnętrzach Adamów, we Włoszech G. Maggioliniego. Na terenie Polski i. jest charakterystyczna dla mebli śląskich (od XVI w.), elbląskich, toruńskich i kolbuszowskich; w XVIII w. zw. bywała nasadzaniem; ob. występuje w tzw. meblach stylowych, galanterii drewn. i wyrobach ludowych.

Tagi: ,

Ten wpis dodano dnia czwartek, Październik 21st, 2010 o 20:47 i znajduje się w kategorii Słownik. Możesz śledzić komentarze do tego wpisu poprzez RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

Komentarze są zamknięte.